Controleer en bewerk vereenvoudigde teksten voordat u deze publiceert. Zo zorgt u voor technisch correcte en begrijpelijke inhoud voor uw taaltoegankelijkheid.
Wie zelf een tekst heeft geschreven, kent de bedoeling, bronnen en context. Deze kennis vult tijdens het lezen ongemerkt hiaten. Iemand anders ziet daarentegen alleen wat werkelijk op de pagina staat. Daarom ontdekt menselijke controle vaak onduidelijkheden die de auteur ondanks grote zorgvuldigheid niet meer kan waarnemen.
Veel onbegrijpelijke teksten beginnen niet met moeilijke woorden, maar met een onduidelijke hoofdboodschap. Meerdere aanwijzingen staan naast elkaar zonder dat duidelijk is wat het belangrijkst is. Een controleur kan vragen welke informatie het eerst nodig is. Bij de annulering van een afspraak is de nieuwe datum meestal belangrijker dan de interne reden voor de wijziging.
Een bekend woord is niet in iedere situatie het nauwkeurigste woord. Betalen en overmaken kunnen op elkaar lijken, maar benoemen niet altijd dezelfde handeling. Wie een kostenbesluit uitlegt, moet de term zo kiezen dat niemand per ongeluk de verkeerde betaalmethode verwacht. Menselijke controle let erop of vereenvoudiging en nauwkeurigheid samengaan.
Begrijpelijke taal richt zich tot volwassen mensen met uiteenlopende ervaringen. Zeer eenvoudige formuleringen mogen daarom niet kinderlijk of belerend klinken. Zinnen als ‘Dat is toch heel eenvoudig’ of ‘Let nu goed op’ plaatsen de schrijver boven het publiek. Menselijke controle merkt zulke ondertonen op, die een automatische analyse nauwelijks betrouwbaar herkent.
Een begrijpelijke zin is alleen nuttig als de inhoud klopt. Bij getallen, termijnen, contactgegevens en juridische uitspraken moet de controleur daarom op de onderliggende bron letten. Taalkundige herziening mag van een mogelijke voorziening geen zekere aanspraak maken of een uitzondering zo inkorten dat zij een algemene regel lijkt.
Een goede test met een doelgroep brengt passende mensen in een realistische leessituatie, observeert hun begrip respectvol en test daarna de verbeterde versie opnieuw.
Voor een test met een doelgroep moet vaststaan welke inhoud in welke situatie wordt gebruikt. Een gewijzigde afspraak stelt andere eisen dan een pagina over zorgvoorzieningen. Het gekozen fragment moet genoeg context bevatten om zinvol handelen mogelijk te maken. Een losse alinea kan taalkundig worden getest, maar weerspiegelt zelden de werkelijke zoektocht naar informatie.
De directe vraag ‘Hebt u alles begrepen?’ leidt vaak tot beleefde instemming. Mensen willen niet onvoorbereid lijken of denken dat ze het juiste antwoord moeten geven. Open vragen tonen meer. Als iemand in eigen woorden vertelt waarover het gaat, worden misverstanden en gemiste voorwaarden zichtbaar zonder schoolkennis te toetsen.
Na de eerste evaluatie is een concrete nieuwe versie nodig. Wijzigingen moeten de waargenomen oorzaak aanpakken en niet alleen zichtbare symptomen verplaatsen. Als mensen een termijn misten, kan een duidelijkere volgorde helpen. Was daarentegen onduidelijk voor wie hij geldt, dan heeft de tekst een eenduidige voorwaarde nodig en niet alleen sterkere nadruk.
Of content begrijpelijk is, blijkt uit de vraag of mensen de kernboodschappen correct kunnen interpreteren en de beoogde taak kunnen uitvoeren. Hiervoor heeft een organisatie duidelijk gedefinieerde doelen voor begrip nodig, een vergelijking vóór en na de herziening, en verschillende indicatoren waarvan de grenzen openlijk worden gecommuniceerd.
Een tekst bevat vaak meer informatie dan redelijkerwijs individueel gecontroleerd kan worden. Verklaringen waarvan een misverstand actie verhindert of een merkbaar nadeel oplevert, zijn cruciaal. Bij een medicijn gaat het dan bijvoorbeeld om de dosering, het tijdstip van inname en belangrijke waarschuwingssignalen. De geschiedenis van het medicijn kan interessant zijn, maar is niet zo cruciaal voor veilig gebruik.
Een realistische taak geeft directe indicaties van begrip. Mensen zoeken informatie, leggen de betekenis ervan in hun eigen woorden uit of bepalen de volgende stap. Voor meetdoeleinden telt of het vooraf gedefinieerde resultaat wordt bereikt. In het geval van een terugbetaling zou dit bijvoorbeeld het juiste antwoord zijn op de vraag onder welke voorwaarden geld wordt terugbetaald.
Een resultaat wordt gerapporteerd samen met de bron. In plaats van "92 procent begrijpelijkheid" staat er dat elf van de twaalf betrokkenen de deadline voor een specifieke taak correct hebben vastgesteld. Dit omvat de doelgroep, de inhoud, de tijdsperiode en mogelijke contextuele wijzigingen. Hierdoor kunnen anderen de bevindingen in de juiste context plaatsen zonder een algemene conclusie te trekken uit een klein onderzoek.
Maak uw gratis account aan en gebruik elke maand gratis maximaal 15.000 tekens.
